Goede voortgang en nieuwe plannen

Toekomstbestendige Natte Kunstwerken

Nederland heeft honderden ‘natte kunstwerken’, zoals sluizen, stuwen en gemalen. Veel daarvan zijn toe aan vervanging of renovatie. Om die complexe operatie in de komende decennia zo efficiënt mogelijk uit te voeren, is veel nieuwe kennis nodig. Daarom is in 2017 het Kennisprogramma Natte Kunstwerken gestart. De eerste resultaten zijn veelbelovend.

Het Kennisprogramma maakt deel uit van de NKWK-onderzoekslijn Toekomstbestendige Natte Kunstwerken. Het is een samenwerkingsverband tussen TNO, Deltares, Marin en Rijkswaterstaat en loopt van 2017 tot 2020. Begin dit jaar kwamen de partners bij elkaar om tussentijdse resultaten te bespreken en ideeën voor 2019 te inventariseren. Thema’s voor 2019 zijn bestaande objecten, nieuwe objecten en de relatie tussen objecten en het systeem waarvan zij deel uitmaken. Op 21 februari presenteren de partners hun plannen van aanpak.

Levensduur damwanden

De resultaten in 2018 zijn veelbelovend, aldus de betrokkenen. Een voorbeeld is het onderzoek naar de levensduur van damwanden. Het doel daarvan is het ontwikkelen van meet- en rekenmethoden om die levensduur zo goed mogelijk te kunnen voorspellen, onder meer door betere meet- en inspectiemethoden.

In 2017-2018 zijn diktemetingen uitgevoerd aan damwanden van de sluis bij Eefde, waarbij verschillende meetmethoden met elkaar zijn vergeleken. Dat leverde onder meer een meetprotocol op, op basis van bestaande meetmethodes; verbeteringen van bestaande meetmethodes; en een beoordelingsmethode van bestaande damwandconstructies en levens­duurverlengende maatregelen. In 2019 wordt deze methodiek verder ontwikkeld.

Data- en informatiesystemen

Een belangrijke focus binnen het thema ‘bestaande objecten’ is het efficiënt verzamelen, beheren en analyseren van gegevens over de natte kunstwerken. Betere data- en informatiesystemen kunnen beheerders ondersteunen bij het nauwkeuriger voorspellen wanneer een object aan renovatie of vervanging toe is.

In 2018 hebben de onderzoekers, op basis van onderhoudsgegevens, relaties gelegd tussen schades, risico’s, maatregelen, kosten en kenmerken van de objecten zelf, zoals hun leeftijd en type. Voor verschillende soorten objecten zijn voorspellingen en profielen gemaakt om het moment van ingrijpen nauwkeuriger te bepalen. Ook dit werk wordt in 2019 voortgezet.

Schroefstralen

De schroef van een schip veroorzaakt een waterstroming die kracht uitoefent op de bodem van een sluis. In de loop der tijd treedt door deze zogeheten schroefstralen bodemschade op. Marin ontwikkelt software om die stroming te visualiseren en te kwantificeren en het effect ervan op de sluis zichtbaar te maken. Samen met Deltares vertaalt Marin de uitkomsten van deze berekeningen in ontwerpregels voor bodembescherming. Daarnaast onderzoekt Marin innovatieve methoden om (autonome) schepen af te meren in een sluis.

Zoutindringing

Veel schut- en spuisluizen bevinden zich op de overgang van zoet naar zout water, bijvoorbeeld bij IJmuiden, in de Afsluitdijk en in de Zeeuwse wateren. Wanneer schepen door schutsluizen varen, dringt er zout water naar binnen. Die verzilting kan een probleem vormen voor landbouw en drinkwatervoorziening, vooral wanneer de rivieren weinig water afvoeren, zoals in de droge zomer van 2018.

In 2018 hebben de partners een eerste versie gebouwd van een model dat berekent hoeveel zout er door schutsluizen binnendringt. Die informatie kan helpen bij het ontwikkelen van maatregelen die de zoutindringing kunnen tegengaan, zoals bellenschermen. De berekeningen kunnen ook een rol spelen in het beheer van watersystemen op zoutgehalte, bijvoorbeeld in het Noordzeekanaal en het IJsselmeer. In 2019 werken de partners verder om deze rekenwijze voor de schutsluizen operationeel te krijgen. Voor de spuisluizen zullen ze de verkenning voortzetten.

Symposium

De onderzoekslijn Toekomstbestendige Natte Kunstwerken organiseert een symposium. Reserveer alvast in uw agenda:

  • Dinsdagmiddag 25 juni 2019
  • Symposium Natte Kunstwerken
  • Locatie: Deltares in Delft

De in dit artikel producten zullen te zijner tijd beschikbaar komen via www.nattekunstwerkenvandetoekomst.nl.

Meer informatie