Nieuwe NWO-call: Living Labs in the Dutch Delta

De Zandmotor, voor de kust van Zuid-Holland, is een voorbeeld van een succesvol Living Lab. Credit: https://beeldbank.rws.nl, Rijkswaterstaat / Joop van Houdt

NWO heeft een nieuwe call geopend: ‘Living Labs in the Dutch Delta’. In Living Labs werken universiteiten, hogescholen, bedrijven en overheden samen aan ‘nature-based solutions’ voor een betere klimaatbestendigheid en waterveiligheid. De call is een initiatief van NKWK. Op 18 september vond een eerste ‘matchmaking’-bijeenkomst plaats. Verschillende stakeholders maakten met elkaar kennis en verkenden de mogelijkheden tot het vormen van consortia.

“Deze call for proposals is geïnitieerd vanuit NKWK, waar wij als NWO ook deel van uitmaken”, vertelt Niels van den Berg, coördinator van het programma Living Labs in the Dutch Delta. “De call is ontwikkeld in samenwerking met het Nationaal Regieorgaan Praktijkgericht Onderzoek (SIA).” SIA is onderdeel van NWO en richt zich op de versterking en financiering van onderzoek aan hogescholen, verduidelijkt Niels. “Het is nu nog ongebruikelijk dat hogescholen en universiteiten gezamenlijk onderzoekprojecten ontwikkelen en uitvoeren”, zegt hij, “maar juist bij de Living Labs zien we deze samenwerking als een grote kans om kennis gemakkelijker te laten doorstromen naar de praktijk.”

Interdisciplinair

Living Labs zijn fysieke locaties waar verschillende partners samenwerken aan zogeheten ‘nature-based solutions’ in en rond de Nederlandse wateren. Nature-based solutions maken gebruik van natuurlijke processen, zoals stroming, sedimentatie en begroeiing, om bijvoorbeeld overstromingsgevaar te verminderen en klimaatbestendigheid te vergroten. “Een mooi voorbeeld is de Zandmotor”, vertelt Niels, “een project voor zandsuppletie langs de Zuid-Hollandse kust. Waterveiligheid is niet het enige doel. Het gaat ook om onder meer natuurontwikkeling en recreatie. Allerlei wetenschapsvelden zijn erbij betrokken, plus natuurlijk ingenieurs en baggeraars.”

Opschaalbaar

Een ander voorbeeld van een Living Lab zijn de Marker Wadden, een natuurbouwproject in het Markermeer. “Dergelijke projecten koppelen innovatie en kennisontwikkeling aan het oplossen van concrete problemen in de praktijk”, benadrukt Niels. Samenwerking tussen fundamenteel en toegepast onderzoek staat centraal, evenals betrokkenheid van verschillende stakeholders, van onderzoekers tot bedrijven, overheden en eindgebruikers. “Een vereiste is dat er langetermijnkansen zijn”, merkt hij op, “plus dat de activiteiten opschaalbaar zijn en ook weer nieuwe activiteiten aantrekken.”

Netwerk

Deze call vervult een belangrijke behoefte, aldus Niels. “In Nederland leven we met steeds grotere uitdagingen op het gebied van water en klimaat. Uit het nieuwe Deltaprogramma 2019 blijkt maar weer dat de veranderingen veel sneller kunnen gaan dan we altijd dachten. Juist in deze tijd hebben we daarom behoefte aan onderzoek dat deze complexe problemen in hun samenhang onder de loep neemt.” Dat kan bij uitstek via NKWK, vindt hij. “Deze gezamenlijke call laat zien dat we de krachten kunnen bundelen, en kunnen zorgen dat de kennis ook werkelijk landt op de juiste plek in de samenleving. NKWK is het netwerk dat ervoor zorgt dat partners elkaar makkelijker kunnen vinden. En de NKWK-onderzoekslijnen zijn een bron van projectideeën.”

Vooraanmelding

De call is een onderdeel van het NWO-werkprogramma voor de Topsector Water & Maritiem. Een deel van de financiering komt van NWO, de rest van andere NKWK-partners: het Deltaprogramma, de ministeries van I&W en LNV, Rijkswaterstaat, de Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer (STOWA) en een aantal private partners. Op 1 november sluit de vooraanmelding voor deze call. Aanvragers kunnen vóór 31 januari 2019 een full proposal insturen.

Meer informatie:

NWO-pagina Call Living Labs in the Dutch Delta