Aan de slag met adaptatie in de stad

Sessie 2-E: Adaptatie in de stad met focus op kosten en baten

De uitvoering van adaptatieprojecten in de stad is het belangrijkst volgens de deelnemers van de sessie. Samen benoemden de deelnemers kansen en barrières om tot uitvoering te komen. Een kosten-baten analyse kan helpen bij het doorbreken van barrières, bijvoorbeeld bij het verkrijgen van financiering.

Tijdens de interactieve sessie ‘Adaptatie in de stad met focus op kosten en baten’ zijn de sprekers en deelnemers samen op zoek gegaan naar kansen en barrières om adaptatie in de stad grootschalig in uitvoering te krijgen. Als startpunt voor de interactieve discussie bespraken de verschillende sprekers voorbeelden uit de praktijk.Zo wordt in Amersfoort en Amsterdam integraal gekeken naar adaptatie in de stad. Paul Camps gaf hierbij een mooie toelichting hoe in Amersfoort bodem, water, groen en ecosysteemdiensten samen komen in de ‘natuurlijke alliantie’, en hoe er integraal over verschillende schaalniveaus (regio, stad, plek) wordt gekeken naar adaptatie. Mark de Bel lichtte hierbij verder toe hoe de kosten-baten analyse inzicht verschaft in de mogelijke schadekosten door klimaatverandering in Amersfoort. Ook Paulien Hartog illustreerde hoe in Amsterdam adaptatie integraal wordt aangepakt, en hoe inzicht in de kosten-baten ondersteunen bij het meekoppelen van adaptatiemaatregelen. Een inspirerend voorbeeld uit de praktijk hoe andere actoren dan de overheid aan adaptatie kunnen werken werd aangehaald door Jaap de Jong van rooftop revolution, die op basis van crowd-sourcing bewoners, gemeenten en waterschappen, en eigenaren en bedrijven bij elkaar brengt om daken te vergroenen.

“Bewustzijn van kosten en baten van klimaatadaptatie leidt tot actie”

In het tweede gedeelte van de sessie werd dieper ingegaan op de belangrijke kansen en obstakels voor klimaatadaptatie in steden. Alhoewel financiering van adaptatie een belangrijke randvoorwaarde is, werd dit door de aanwezigen gezien als het sluitstuk van een bredere discussie. Wat men vooral belangrijk vond is dat men aan de slag gaat met het uitvoeren van adaptatieprojecten. Daarbij zijn draagvlak voor adaptatie maatregelen, de aanwezigheid van de benodigde kennis, en de aanwezigheid van trekkers en inspirators vooral belangrijk. Cruciaal is ook de samenwerking tussen verschillende partijen zoals gemeentes, bewoners, NGO’s, en bedrijven, zoals ook al naar voren kwam uit de case presentaties van gemeente Amersfoort en Amsterdam. Hierbij hoeft de gemeente niet een leidende rol te hebben, maar kan het ook een ondersteunende positie innemen, bijvoorbeeld met het opstellen van een integrale adaptatievisie en het wegnemen van obstakels in regelgeving. Het bepalen van kosten en baten, en de verdeling daarvan over betrokkenen, speelt bij het hele traject een belangrijke ondersteunende rol. In de initiatie fase biedt het de nodige informatie voor het bepalen van kansen en knelpunten. In latere fases ondersteunt de kosten-baten analyse in het rond krijgen van financiering, en kan er draagvlak worden gecreëerd door het inzichtelijk maken van het maatschappelijk of economisch belang. Hierbij moet goed gekeken worden naar de eerlijke verdeling van de kosten en de baten.

“Het samen verkennen van kosten en baten maakt een rooftop revolution mogelijk!” – Jaap de Jong

De discussie werd afgesloten met een blik in de toekomst; waar moet de NKWK-onderzoekslijn Klimaatbestendige Stad zich op richten? Een belangrijk thema wat hierbij naar voren kwam was de zoektocht naar effectieve adaptatie maatregelen. Welke maatregelen werken in de praktijk, en welke zijn kosteneffectief? Hier zal in de toekomst dan ook meer nadruk op worden gelegd. Ook werd het belang benadrukt van meer onderzoek naar de verschillende problemen door klimaatverandering, zoals droogte, wateroverlast, waterveiligheid, en hitteschade. Het enthousiasme en de bezielde discussie van de deelnemers onderstreepte hierbij nogmaals het belang van het NKWK-thema Klimaatbestendige Stad, welke dan ook met veel energie de toekomst in zal gaan.

Organisatie en sprekers

Sessietrekker: Ralph Lasage (AWS, IVM)
Sessievoorzitter: Joke van Wensem (IenM/DPRA, NKWK klimaatbestendige stad)

Sprekers:
Paul Camps – gemeente Amersfoort
Paulien Hartog – Waternet
Mark de Bel – Deltares
Jaap de Jong – Rooftop Revolution

Tekst verslag: Toon Haer (IVM) en Ralph Lasage (IVM)