Integrale aanpak geeft nieuwe kansen

Sessie 2D: Als de dijken breken

De sessie bracht de thema’s waterkeringen, crisisbeheersing en gevolgen bij elkaar. De raakvlakken bieden kansen. Uit de discussie volgde dat de uitwisseling van informatie essentieel is, bijvoorbeeld over faalkansen, normering en handelingsperspectieven. Daarnaast is bewustwording van bedrijven en beheerders belangrijk. 

In de sessie ‘Als de dijken breken’ werden de werelden van waterkeringen, crisisbeheersing en gevolgen bij elkaar gebracht om op hun raakvlakken nieuwe kansen te vinden. In het plenaire deel beschreef Henk van Hemert (RWS) waar de NKWK-onderzoekslijn Waterkeringen momenteel staat en welke kennisvragen er stapsgewijs geformuleerd zijn. Hierna gaf hij een pleidooi om bij het ontwerp van waterkeringen ook rekening te houden met crisisbeheersing en gevolgen, bijvoorbeeld door de verdeling van faalkansen hierop af te stemmen.

We hebben continue inzicht nodig in overstromingsrisico’s. – Bas Kolen, HKV

Hierna beschreef Elsbeth Beeke–van der Graaf (VRU) het proces van crisisbeheersing bij overstromingen. Ze liet zien welke enorme stappen gemaakt zijn na 1995 (toen er enkel een kaart van een overstroming uit 1855 was) en hoe al tijdens ‘code groen’ communicatie met bestuurders en beeldvorming essentieel is. Ook voorbereidingen voor evacuatie dienen ver van tevoren te beginnen. Hierbij is het belangrijk dat informatie beschikbaar is om bevolking en bestuurders handelingsperspectieven te bieden.

Het overstromingspatroon en gevolgen zouden als beoordelingscriterium bij het ontwerp van dijkversterkingen moeten dienen. – Henk van Hemert, RWS

Als laatste wijdde Elco Koks (VU) uit over de gevolgen van een grootschalige overstroming en de impact ook (ver) buiten het getroffen gebied en lang daarna. Dit heeft te maken met bedrijfsketens die onderbroken worden en kritieke infrastructuur die kan uitvallen. Deze effecten kunnen nog beter meegenomen worden in risicoanalyses.

Onder de bezielende leiding van Don de Bake werd daarna centraal gediscussieerd over de links tussen de drie componenten. Nick van Barneveld (Rotterdam) en Bas Kolen (HKV) reflecteerden op de presentaties, waarbij ten eerste de uitwisseling van informatie tussen de drie gebieden als essentieel werd aangegeven. De individuele partijen hebben veel kennis en data, die niet altijd volledig benut worden. Continue informatie over faalkansen, normering of concretisering voor lagen 2 en 3, en communiceren door middel van handelingsperspectieven (in tegenstelling tot enkel feitelijke informatie) werden als mogelijke ideeën aangehaald om informatie-uitwisseling te bevorderen.

Een feit op zich is niks, het gaat om wat je er mee kan/doet. – Elsbeth Beeke-van der Graaf, VRU

Naast de communicatie tussen de aanwezige partijen, is de bewustwording van bedrijven en infrastructuurbeheerders van belang. Al nemen bewuste bedrijven eerder preventieve maatregelen tegen mogelijke overstromingen, er liggen nog veel kansen op het gebied van gevolgen voor bedrijfsketens en de effecten van het mogelijk uitvallen van kritieke infrastructuur. Vanuit het crisisbeheer werd ook aangegeven dat bedrijven noodzakelijk zijn voor een snel herstel van getroffen gebieden. Koppeling met wateroverlast kan helpen in deze bewustwording en als stimulans voor bedrijven of instellingen om zelf actie te ondernemen.

Letterlijk wat verder over de dijk kijken. – Henk Meerman, waterschap Aa en Maas

Naar aanleiding van de sessie hebben verschillende partijen (onder andere RWS, IVM, VRU, HKV) besloten om een voorstel te schrijven om in een enkele case de meerwaarde tussen de drie componenten zichtbaar te maken. Het idee is dit te doen door de effecten op de gevolgen en crisisbeheersing aan te geven van verschillende ontwerpen van waterkeringen.

 

Organisatie en sprekers

Hans de Moel
Elco Koks (IVM)
Henk van Hemert (RWS)
Iris van de Kerk
Sessievoorzitter: Don de Bake (RWS)

Sprekers:
Henk van Hemert – RWS
Elco Koks – IVM
Elsbeth Beeke-van der Graaf – VRU

Reflectanten:
Nick van Barneveld – Gemeente Rotterdam
Bas Kolen – HKV

Tekst verslag: Hans de Moel en Lars de Ruig