Kenniskrant voor een Klimaatbestendige Stad

Droge Kost

Nieuwe visie nodig voor vitale netwerken

Het is druk in de Nederlandse bodem. Er ligt zo’n 300.000 kilometer aan ondergrondse netwerken, zoals gasleidingen, kabels voor telefonie en internet, buizen voor olie, elektriciteitskabels en waterleidingen. Door droogte kan het grondwaterpeil dalen en de bodem verzakken, met als gevolg dat leidingen kunnen breken.

Oppervlaktewater dat voor drinkwaterbereiding wordt gebruikt, wordt vuiler en schaarser tijdens langdurige periodes van droogte. Ook neemt het drinkwaterverbruik toe. De vraag is of de huidige inrichting van de drinkwatervoorziening voorbereid is op langere periodes van droogte. Henk van der Linden, beleidsmedewerker bij drinkwaterbedrijf PWN, maakt zich hier zorgen over: “Er is nog weinig aandacht voor deze gevolgen.” Hij pleit voor verregaande samenwerking tussen drinkwaterbedrijven, beheerders van de openbare ruimte, eigenaren van gebouwen en overige netwerkbeheerders. “Dat is een voorwaarde om problemen te voorkomen.”

Ieder besluit heeft gevolgen

Als drinkwater warmer wordt dan 25 graden Celsius, kunnen gezond­heidsproblemen ontstaanKlimaatadaptatiedialogen zijn een goede manier om zo’n samenwerking te versnellen. Deze vorm van overleg is voortgekomen uit de Nationale klimaatadaptatie strategie (NAS), die in december 2016 is aangeboden aan de Tweede Kamer. Deskundigen uit een breed veld zoeken samen naar oplossingen voor klimaat-gerelateerde vraagstukken. Van der Linden juicht deze vorm toe, maar het moet volgens hem niet blijven bij praten alleen. “We zullen onze visie voor de gehele ondergrondse infrastructuur moeten vernieuwen, vanwege het besef dat ieder besluit gevolgen kan hebben.” Hij doelt onder meer op de samenloop van klimaatadaptatie met de energietransitie, waarin heel Nederland afstevent op een toekomst zonder gas. “Als het alternatief bestaat uit omvangrijke warmtenetten die in bestaande bebouwde omgeving ingepast gaan worden, kan dat leiden tot hogere temperaturen in de leidingen. Als drinkwater warmer wordt dan 25 graden Celsius, kunnen gezond­heids­problemen ontstaan. Daarvan moet iedereen zich bewust worden.”

Meer druk op drinkwatervoorziening

Extreme droogte kan leiden tot het sluiten van een drinkwaterbron. Op oppervlaktewater worden stoffen geloosd, waaronder soms giftige stoffen. Als bij extreme droogte de concentratie geloosde stoffen te hoog wordt, kan worden besloten de locatie als drinkwaterbron te sluiten. Om waterverspilling tijdens droogte tegen te gaan, kan de overheid een sproeiverbod instellen. In juni 2016 gebeurde dit in heel Vlaanderen. Bewoners mochten de tuin niet meer sproeien, geen zwembaden vullen of de auto wassen.

Achtergrondinformatie, onderzoeken en bronnen

Lees verder over hitte, droogte of wateroverlast in de stad.