Water vooral effectief in combinatie met schaduw, groen en wind

Water in de stad werkt niet altijd verkoelend op hete dagen, zo blijkt uit onderzoek van de Hogeschool van Amsterdam (HvA) en Wageningen University. Wel verkoelend werkt de combinatie met schaduw, groen en wind. Het kunnen aanraken van water heeft ook effect.

“Het verkoelende effect van water in de stad is te gering om de temperatuur op straat voelbaar te verlagen”, zegt docent-onder­zoeker Lisette Klok van de HvA. Uit metingen in Amsterdam bleek dat op plekken met water – bijvoorbeeld een gracht – de luchttemperatuur gemiddeld minder dan 1°C lager was dan op plekken zonder water. “Dat is erg weinig op een hete dag. Wetenschappelijk gezien doet het iets, maar het is geen goede adaptatiemaatregel.” Tijdens het onderzoek werd niet alleen de luchttemperatuur gemeten, maar ook de gevoelstemperatuur in kaart gebracht. Deze virtuele temperatuur kan berekend worden uit onder andere straling, wind, luchttemperatuur en luchtvochtigheid (zie ook pagina 1). In de buurt van water of groen lag de gevoelstemperatuur 2 tot 4 graden lager dan in een versteende omgeving. In de schaduw was het verschil echter een stuk groter: de gevoelstemperatuur in de schaduw (van bomen of bebouwing) was tussen de 10 en 20 graden lager dan in de zon. Tijdens het onderzoek kregen 2000 mensen in Amsterdam de vraag wat hun temperatuurbeleving was. Schaduw werd veel vaker ervaren als aangenaam en koeler dan de nabijheid van water of groen.

Echt koel

In het najaar van 2018 sluit Wageningen University een onderzoek af naar watervormen in de stad die wél verkoelend werken: REAL-COOL (Really Cooling Water Bodies in Cities). REAL-COOL moet leiden tot nieuwe ontwerpprototypes van watervormen in de stad, waarbij de elementen schaduw, groen, waterverneveling en wind worden ingepast om koelte te creëren in de buurt van het water. “Het toegankelijk maken van stedelijk water om er te kunnen vertoeven of om het aan te raken, is belangrijk in deze ontwerpen”, zegt Klok. Ouderwets met de voeten in het water werkt goed tegen hittestress.

Tips bij bedriegertjes

  • Vul het reservoir met drinkwater.
  • Gebruik desinfectiemaatregelen.
  • Zorg dat verontreinigingen (regenwater, afvalwater, schoonmaakwater) niet kunnen afstromen in het reservoir.
  • Neem wekelijks watermonsters.

Tips bij fonteinen

  • Zorg dat de waternevel niet voelbaar is, dan zijn de gezondheidsrisico’s klein.
  • plaats de fontein op grote afstand tot mensen;
  • laat de fontein het water minder hoog vernevelen;
  • kies voor grote waterdruppels.
  • Zorg voor goede waterkwaliteit.
  • plaats fonteinen niet dichtbij overstorten en lozingen vanuit afvalwaterzuiveringen;
  • bij een afgesloten watersysteem: vul het met drinkwater, gebruik een eenvoudige vorm van desinfectie, laat verontreinigde waterstromen niet afspoelen in het reservoir en controleer de waterkwaliteit regelmatig.

Bron: STOWA-RIONED.

Bedriegertjes – fonteintjes die afwisselend aan en uitgaan – zorgen voor verkoeling, maar kunnen ook een bron zijn van ziekteverwekkers

Bedriegertjes – fonteintjes die afwisselend aan en uitgaan – zorgen voor verkoeling, maar kunnen ook een bron zijn van ziekteverwekkers

Controle kwaliteit zwemwater

In Nederland controleren waterbeheerders de kwaliteit van het zwemwater op officiële zwemplekken tussen 1 mei en 1 oktober. Ze testen op blauwalg, maar ook op verwekkers van andere ziekten, zoals botulisme en de ziekte van Weil. Als de waterkwaliteit te slecht is, kan er een plaatselijk een negatief zwemadvies of zelfs een zwemverbod volgen. De actuele waarschuwingen staan op de website www.zwemwater.nl, een initiatief van de waterschappen, provincies en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

 

Lees verder over hitte, droogte of wateroverlast in de stad.